De vier grootste experimenten op deze planeet gaan eind volgend jaar van beginnen met de (misterieuze) onderzoeken naar zwarte gaten, darkmetter, het begin van het heelal, de vraag: "wat is massa?" en nog een zooi lastigere dingen.
Voor die tijd moet alle computer-infrastructuren op orde zijn. En mijn taak is en blijft om bij iedereen te blijven zeuren om 'Security'. Voor ons (mijn collega's) betekent dit dus meer de verschuiving van computerwetenschap naar de praktijk. Druk, druk, druk...
Afgelopen woensdagochtend (zeer) vroeg opgestaan om naar Schiphol te gaan, op naar
Geneve, op naar
CERN. Aangekomen op
CERN ben aan de overkant van de weg gebleven. Ik heb namelijk een date met
deze vrouw. Ze heet Maarit White. De vrouw van mijn collega op CERN. Hij is Canadees, zij is Finse. Zij loopt doorgaans in een knal roze overal in de grote Atlas bouwput. Zo liep ze dus ook haar kantoor binnen waar we hadden afgesproken. In haar hand een steeksleutel maat 36 (groot!). Ook deze sleutel was knalroze gesprayd. Het valt op zeg maar...
Wat ik hier aan het doen ben staat (enthousiast)
hier beschreven in mijn vorige Blog-entry.
Ik heb dus een prive tour gekregen op een unieke bouwlocatie, die van de
Atlas detector. In volume de grootste ooit gebouwd, het is ook het grootste superkoude object op de grote deeltjes versneller. De versneller is 27km in omtrek, rond de 50-100meter onder de grond gebouwd. Er zijn dus
hele dorpen die binnen de ring vallen en de bewoners merken er niets van. Het experiment staat
ver onder de grond gebouwd.
Aangekomen vlakvoor de deur van de grote
assemblage hal begint het schouwspel al. Dit gebouwtje is buiten groter dan je zou denken en ook
binnen is het geen kleine ruimte. Een enorme kraan siert het plafon op zijn geleide railsen.
Bij het begin van de tour krijgen we te zien op een tekening waar het apparaat uit gestaat. Je begrijpt in een keer waarom we met die supercomputers en computer cluster bezig zijn. Er zijn namelijk vele duizenden sensoren.
Op het
NIKHEF hebben we ook een hoop
onderdelen gebouwd voor de
Atlas detector. Er zijn 1200 van deze 'Muon-kamers' gebouwd. Ze zijn ongeveer 3,5 meter bij 1,5 meter groot en 50 cm dik.
Hier heb je nog een
ding. Vol geplakt met kleine stukkies silicium. Een prutswerk om het perfect te krijgen volgens een collega!
Hier is een doorsnede van een
stukje magneet. Al het staal is niet-magnetisch, want het magnetische veld is zo sterk, dat alle constructies er onder zouden bezwijken. De magneten worden zelf ook op hun plek gehouden door dikke balken en
dit soort dingen.
Hier zie je een
plaatje als je over het randje mag kijken naar beneden. De witte buis is zo'n 50 meter hoog of 15 verdiepingen. Daar onder staat dus nog de detector van 22 meter hoog, voornamelijk te zien in het
blauwe staal.
Met de
lift gaan we naar etage -1. De -1 is op de 4de etage gerekend vanaf de absolute bodem uit het
vorige plaatje.
Onder de grond zien we gelijk 2
computerruimtes. Hier komt alle data als eerste binnen voor het naar de rest van de wereld gaat.
In de buurt staat 1 van de grootste
koel-/
vriescombinaties :-)
Achter die deuren staan nog een paar van die beesten. De temperatuur die ze willen bereiken is ongeveer -270 graden Celcius (onder nul) of ook wel 3 Kelvin.
Als we een halletje doorlopen zien we
Atlas. Zoek de mensen in de foto! Als je er meer dan 7 vind, krijg je een ijsje van me. :-)
De bezoekers moeten op de 4de etage blijven. Woei! de
bodem is in zicht!
Hier is een
foto van 'onze' Muon kamers. Je ziet er 1 op de balk geregen zitten. In totaal worden de 1200 apparaten rondom verdeeld. Er zijn 3 lagen van die dingen. De
buizen met oranje bandjes er omheen zijn de magneten. Ter
illustratie... er zijn er dus 8 en ze zijn super-geleidend. Om dat te laten werken staan ze dus aal die koelinstallaties vast, ook wel 'cryogeen', ook wel koud!
Hier is nog een leuke foto van de
buis/tunnel van de deeltjesversneller zoals die het apparaat in komt. De werklui gaan met hun fiets door de tunnel naar het segment waar ze moeten werken.
Zelfs al sta je naast dat ding, dan heb je nog geen goed idee hoe groot het apparaat is. Het is extreem indrukwekkend. Ik denk dat ik zo'n tour nooit meer ga meemaken, want binnenkort gaat de put dicht en gaan ze testen doen.
En Dan Brown had het aardig goed in zijn 'Bernini Misterie' wat betreft de taal van de mensen. Er zijn er een hoop die spreken Engels en Frans. Maar er zijn zat werk lui die op hun helm hebben geplakt: "Russian Only". En toch krijgen ze het voorelkaar om 4 van zulke grote experimenten in elkaar te knutselen.
De
hele set van foto's is hier online (nah ja ... min een paar niet belangrijkere foto's).